Poresko savetovanje

Da li strani investitori iznose celokupan profit iz Srbije?

Ekonomski stručnjaci, koji ističu negativne efekte stranih investicija u Srbiji, tvrde da multinacionalne kompanije u Srbiji veštački smanjuju profit i da plaćaju minimalan porez na dobit.

Teoretski, inostrana kompanija može iz Srbije ’’izvući’’ profit putem transfernih cena, odnosno cena koje se formiraju između članica iste grupacije. Pretpostavimo da je multinacionalna grupacija proizvođač industrijske opreme i da srpska članica za maticu vrši proizvodne usluge: srpska kompanija nabavlja poluproizvode od matice, vrši obradu i montažu, a potom gotove proizvode plasira matici. Matica ove proizvode potom plasira trećim licima na svetskom tržištu. Dakle, na grupaciji je da utvrdi transferne cene u transakciji nabavke poluproizvoda i u transakciji prodaje gotovih proizvoda. Menadžment grupacije može odlučiti da se nabavka poluproizvoda od matice vrši po znatno višim cenama u odnosu na cene ’’van dohvata ruke’’ (cene u transakcijama između dva nezavisna lica), a da se prodaja gotovih proizvoda matici vrši po znatno nižim cenama u odnosu na cene ’’van dohvata ruke’’. Na taj način, srpska kompanija će imati više rashode i niže prihode, što će dovesti do nižeg dobitka pre oporezivanja ili čak poslovanja sa gubitkom. Samim tim, porez na dobit u Srbiji biće minimalan. S druge strane, matična kompanija će poslovati sa višim profitom nego što bi ostvarila pod nezavisnim tržišnim uslovima i u njenoj državi će se plaćati viši porez na dobit.

Koliki bi profit trebalo da ostvaruje srpska kompanija u skladu sa načelom ’’van dohvata ruke’’? Osnovni princip BEPS/OECD regulative poreza na dobit je da se dobit oporezuje u onoj zemlji u kojoj se obavljaju ekonomske aktivnosti, koje dovode do stvaranja vrednosti.  U našem slučaju, gde je neophodno izvršiti podelu profita između srpske članice i matice, bilo bi potrebno analizirati sve aktivnosti duž lanca vrednosti (poput razvoja i dizajna proizvoda, nabavke sirovina od trećih lica, proizvodnje, marketinga i prodaje gotovih proizvoda trećim licima), utvrditi doprinos svake od aktivnosti stvaranju vrednosti na nivou grupacije i utvrditi koja članica obavlja svaku od posmatranih aktivnosti. Možemo zaključiti da što je aktivnost proizvodnje značajnija za stvaranje vrednosti unutar grupacije, to će profit koji bi trebalo da ostvaruje srpska kompanija u skladu sa načelom ’’van dohvata ruke’’ biti viši.

Na osnovu prethodno navedenog, odgovor na pitanje iz naslova je da se ne mogu donositi opšti zaključci na osnovu zemlje porekla investitora, već na osnovu detaljne analize svakog pojedinačnog slučaja.

Srećko Ćosović,

Konsultant, WTS Porezi i Finansije

 

 

 

 

WTS Porezi i Finansije d.o.o.http://www.wtsserbia.com/

Naša osnovna delatnost je pružanje usluga multinacionalnim kompanijama, brzo-rastućim sistemima, kao i malim privatnim firmama i sveobuhvatna podrška u njihovom biznisu u Srbiji.

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!