Društvo

Šta Nemačka može da nauči od iskustava stranaka krajnje desnice u Evropi?

Nakon iznenađujućih rezultata na izborima u Nemačkoj, gde je prvi put posle 50 godina jedna desničarska partija izborila mesto u Bundestagu, DPA donosi brojne primere kako su krajnje desne stranke uticale na vlast u drugim evropskim državama.

Nemačka Hrišćansko-socijalna unija (CSU) je dugo insistirala da se nijednoj stranci desnijoj od nje nikada ne dopusti da uđe u Bundestag. I tako je bilo decenijama, sve do izbora u nedelju kada je to uspelo Alternativi za Nemačku (AfD), koja bi u novom sazivu parlamenta mogla da ima 94 predstavnika.

AUSTRIJA - Krajnje desna Slobodarska stranka (FPOe) u austrijskom parlamentu ima zastupnike više od 60 godina. Njene populističke kampanje su podstakle centrističke stranke da usvoje restriktivne migracijske politike. FPOe je ušao u vladu 2000. zbog čega su druge države članice EU-a zamrzle odnose s Austrijom na nekoliko meseci. Sada, kada je u opoziciji, želi da se ponovno vrati na vlast nakon izbora 15. oktobra, a ankete stranci predviđaju podršku od oko 25 posto.

BRITANIJA - Stranka nezavisnosti Ujedinjenog Kraljevstva (UKIP) osnovana je 1993. i pozicionirala se kao radikalna alternativa etabliranim političkim strankama zagovarajući napuštanje EU-a. Uprkos tome što je 2015. dobila 13 posto glasova, što joj je donelo samo jedno poslaničko mesto, mnogi su je smatrali strankom koja zagovara samo jedno. Po završetku uspešne kampanje za Brexit u junu 2016. kao da je izgubila smisao postojanja. Harizmatični vođa Najdžel Farage podneo je ostavku, a na prevremenim opštim izborima u junu 2017. stranka je dobila samo dva posto glasova, čime je ostala bez glasa u parlamentu i čeka je neizvesna budućnost.

DANSKA - Protivimigrantska populistička Danska narodna stranka u parlamentu daje potporu premijeru Larsu Lokeu Rasmusenu i njegovoj manjinskoj vladi desnog centra u mnogim pitanjima, ali se protivi članstvu u EU. Iako je nakon izbora 2015. godine bila druga najveća stranka u zemlji, odlučila je da neće ući u vladu nego da će radije pružati potporu manjinskoj vladi u zamenu za strože propise o azilu.

FINSKA - Finski premijer Juha Sipila uključio je 2015. godine populističku, evroskeptičnu Stranku Finaca u svoju koaliciju desnog centra, što je bilo prvi put da je ta stranka, koja je prvi put ušla u parlament 2003. godine, postala dio vlade. No stranka se u junu raskolila zbog izbora protivimigrantskog radikala Jusija Hala-ahoa za novog stranačkog lidera.

FRANCUSKA - Čelnica Nacionalne fronte Marine Le Pen osvojila je u prvom krugu predsedničkih izbora ove godine 21,3 posto glasova, najviše ikad u istoriji stranke. Privukavši birače u siromašnim radničkim zajednicama na severu i istoku zemlje kao i na tradicionalno konzervativnom jugoistoku, stranka nastoji da ublaži svoj imidž. Strategija "dedemonizacije" pomogla joj je da osvoji više glasova, no još uvek ne parira 'mainstream' strankama.

GRČKA - Stranka Zlatna zora sve je popularnija od finansijskog sloma 2010 godine. Između 2009. i 2012., podrška joj je skočila s manje od jedan na sedam posto. Sada je četvrta najveća partija u parlamentu sa 17 zastupnika.

MAĐARSKA - Premijer Viktor Orban iskoristio je migrantsku krizu kako bi se suprotstavio pozivima nemačke kancelarke Angele Merkel da Evropa primi izbjeglice. Na vlasti od 2010. godine, nakon kratke vladavine od 1998. do 2002., on postaje sve više autoritaran, antievropski i antiliberalan i često se sukobljava s Briselom. Jačanje političke desnice u Mađarskoj održava se jačanjem ekstremnije stranke Jobik i nedavnom pojavom novih krajnje desnih stranaka.

ITALIJA - Krajnje desna stranka postoji u parlamentu od 1948. No neofašistički MSI, čiji je procenat glasova varirao između dva i devet posto, bio je uvek u senci mainstream stranaka. Potom se 1990-ih preobrazio u umereniji AN i ušao u koalicioni vladu Silvija Berluskonija. Danas Italija ima nekoliko krajnje desnih stranaka. Najuspešnija je protivimigrantska Severna liga, koja je treća najpopularnija stranka u zemlji i podržava je oko 15 posto birača.

HOLANDIJA - Stranka za slobodu (PVV), koja je u osnovi 'one-man show' ekscentričnog populiste Gerta Vajldersa, najjača je krajnje desna stranka u zemlji od Drugog svetskog rata. Protivi se širenju islama i primanju izbeglica.

POLJSKA - Vladajuća stranka Pravo i pravda (PiS) vlada apsolutnom većinom od 2015. godine. Protivi se primanju muslimanskih migranata, a međunarodnu zajednicu zabrinjava nastojanjima da pod svoju kontrolu stavi sudove i medije, zbog čega se sukobila i sa Evropskom Unijom.

ŠVEDSKA - Protiviseljeničke Švedske demokrate su treća najveća stranka u parlamentu od 2014. godine, a mogli bi da postanu i druga. Vođa stranke Džimi Akeson kaže da im je blizak AfD. Vladajuća koalicija u parlamentu odbija da sarađuje sa njima.

ŠVAJCARSKA - Švajcarska narodna stranka (SVP) najjača je partija u zemlji i od 2003. godine dobija više od četvrtine glasova na izborima. Stranka se ljuti kada je nazivaju krajnjom desnicom, ali njene kampanje protiv muslimana, minareta i imigranata podsećaju na druge evropske nacionalističke stranke. Uprkos izbornim uspesima, SVP ima tek ograničenu vlast jer švajcarske vlade tradicionalno uključuju članove svih velikih stranaka.

 

Izvor: SEEbiz 

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!