Društvo

Žene koju su izgradile naš grad

Povodom Međunarodnog dana žena, 8. marta 2019. godine, ambasada Francuske i Francuski institut u Srbiji potvrđuju svoje angažovanje na polju rodne ravnopravnosti i borbe protiv rodnih stereotipa u svim aktivnostima svoje bilateralne saradnje sa Srbijom.

“Borba protiv nasilja nad ženama jedan je od stubova petogodišnjeg mandata predsednika Francuske Republike, Emanuela Makrona. Ambasada Francuske u Srbiji i Francuski institut u Srbiji podržavaju sve aktere koji promovišu Međunarodni dan žena i podsećaju da promocija prava žena, borba protiv rodnih stereotipa i seksualizacije žena u javnom prostoru treba da bude svakodnevna borba u kojoj svi treba da učestvuju”, istakao je ambasador Francuske u Srbiji Frederik Mondoloni.

Ambasada Francuske i Francuski institut u Srbiji u narednom periodu imaće više aktivnosti, kojima će potvrditi svoje angažovanje na polju rodne ravnopravnosti i borbe protiv rodnih stereotipa.

- Sa Ministarstvom prosvete, nauke i tehnološkog razvoja biće potpisan ugovor kojim bi se pokrenuo program za đake srednjih škola u Srbiji, koji ima za cilj borbu protiv rodnih stereotipa i seksualizacije žena u javnom prostoru;

- Francuski institut u Srbiji će nastaviti da promoviše umetnice u svim oblastima, onako kako je to započeo u oblastima grafičke umetnosti, stripa i književnosti;

- Naučna saradnja, pokrenuta 2017. godine sa Univerzitetom u Beogradu kroz projekat « Žene i nauka » nastavlja se kroz finansiranje naučnog boravka žena-istraživača iz Srbije u oblastima društvenih nauka u Francuskoj. Tokom cele godine, u okviru proslave pedesetogodišnjice od objavljivanja knjige « Drugi pol » Simon de Bovoar, odvijaće se program naučnih debata i razgovora.

Ambasador Francuske u Srbiji Frederik Mondoloni učestvovao je u OŠ “Kralj Petar I”, na događaju “Žene koju su izgradile naš grad”, koji organizuju Delegacija Evropske Unije u Srbiji, UN women, agencija Ujedinjenih nacija za rodnu ravnopravnost i osnaživanje žena, kao i Koordinaciono telo za rodnu ravnopravnost Vlade Republike Srbije, i koji promoviše rad pet srpskih arhitektinja čiji je rad nedovoljno poznat javnosti.

Pet zdanja u Beogradu iza kojih stoje žene arhitekte imaće na sebi poster-plaketu sa tzv. QR kodom koji će na njima stajati u narednom periodu. Očitavanjem QR koda uz pomoć mobilnog telefona ili nekog drugog elektronskog uređaja, prolaznici će moći da saznaju nove informacije o samoj zgradi, kao i o arhitektinji koja ju je projektovala.

Cilj ovog projekta je obeležavanje Međunarodnog dana žena, praznika koji slavi ekonomska, politička i društvena dostignuća žena. Zatim, predstavljanje i promocija žena koje su projektovale neke od najlepših zdanja u Beogradu i uvođenje koncepta QR koda kao inovativnog načina za upoznavanje sa radom nepravedno zapostavljenih arhitektinja.

Zgrade obuhvaćene kampanjom i arhitektinje koje su ih projektovale:

1. OŠ Kralj Petar Prvi - Jelisaveta Načić

2. ETS Nikola Tesla - Milica Krstić

3. Prva beogradska gimnazija - Milica Krstić

4. Veterinarski fakultet - Jovanka Bončić Katerinić

5. Učiteljski fakultet - Jovanka Bončić Katerinić

Jelisaveta Načić (Beograd, 31. decembar 1878 — Dubrovnik, 6. jun 1955) je u istoriji zapisana kao prva žena arhitekta u našoj zemlji koja je projektovala mnoga kapitalna zdanja u predratnom Beogradu. U vreme kada je samo sedam odsto žena u Srbiji bilo pismeno, ova hrabra i talentovana Beograđanka je završila fakultet, i to u prvoj generaciji srpskih arhitekata. Njen prvi projekat u beogradskoj opštini bilo je izvođenje radova na uređenju Malog Kalemegdana, prema nacrtu tada čuvenog arhitekte Dimitrija T. Leka. Ona projektuje dekorativno, barokno stepenište od zelenog kamena, koje i danas krasi tvrđavu sa strane francuske ambasade. Sa svega 27 godina projektuje i danas raskošnu Osnovnu školu „Kralj Petar Prvi”, pored Saborne crkve u Beogradu. Na ovom mestu se pre škole nalazila čitaonica i stara zgrada Osnovne škole. Danas je ova građevina pod zaštitom UNESCO-a. Izgradnja moderne školske zgrade, sa električnim osvetljenjem, grejanjem, toaletima, svečanom salom, gimnastičkom salom, bilo je velik i ambiciozan poduhvat i ovo arhitektonsko remek-delo se smatra njenim najuspešnijim ostvarenjem kojim je Jelisaveta Načić dokazala svoj neosporni talenat. Jelisaveta Načić je projektovala i bolničku zgadu Prve bolnice za tuberkulozne bolesnike u Srbiji. Bolnica je projektovana u okviru kompleksa bolnica na Zapadnom Vračaru. Zgrada sa velikom terasom za sunčanje pacijenata bila je prva bolnica te vrste u Srbiji. Nažalost, oštećena u Prvom svetskom ratu, zgrada je odmah nakon rata i porušena. Takođe, projektovala je i brojne crkve kao i prvu kružnu peć i druga postrojenja za izradu opeke u Prokopu, srušene tokom Prvog svetskog rata.

Milica Krstić (1887-1964) jedna je od predstavnica arhitektonske scene u Srbiji između dva rata. Kao autorka čija su dela obeležila arhitektonsko-urbanističku sliku Beograda i kao uporna glasnogovornica svoje struke, Milica Krstić smatra se jednom od najznačajnijih žena arhitekti prve polovine 20. veka, koja je svojim delovanjem ostavila jasan trag u razvoju novije srpske arhitekture. Rad u Ministrarstvu građevine je u velikoj meri uticao na njen kreativni put, ali i ograničio ga zahtevima i ograničenjima državne službe. Kao i drugim ženama u arhitekturi toga vremena, i Milici Krstić su dodeljivani pre svega projekti školskih objekata koji su obeležili njen stvaralački opus. Projektovala je različite školske objekte, od malih seoskih i varoških škola u Srbiji do reprezentativnih gimnazijskih zgrada u Beogradu. U periodu od 1923. – 1929. izradila je čitav niz projekata za gimnazije u Srbiji, uglavnom u duhu lokalne graditeljske tradicije. Dva reprezentativna školska objekta u samom centru Beograda bila su vrhunac njene karijere. Ove dve zgrade, koja i danas stoje i sa jednakim uspehom služe svojoj svrsi su Druga ženska gimnazija, danas Elektrotehniča škola Nikola Tesla, u ulici Kraljice Natalije 31 iz 1932. i Prva muška gimnazija u ulici Cara Dušana 65, iz 1936.

Jovanka Bončić-Katerinić (Niš, 1887—Beograd, 1966), je prva žena arhitekta u istoriji Nemačke koja je stekla diplomu inženjera. Srpskoj prestonici je ostavila zgrade Učiteljskog (zgradu Ženske učiteljske škole kraljice Marije) i Veterinarskog fakulteta. Njena dela su i čuveni Banski dvor u Banjaluci, kao i deo banjskog kupatila u Banji Koviljači. Radila je i na rekonstrukciji dela doma „Ankera“ u Balkanskoj ulici u Beogradu, učestvovala je u izvođenju zgrade Pravnog fakulteta arh. Petra Bajalovića, projektovala bolnicu u Despotovcu i gimnaziju u Smederevu, kao i nekoliko zgrada osnovnih škola u Srbiji. U svojoj domovini Jovanka Bončić je odlikovana ordenom Sv. Save Petog reda 1928. godine, a deset godina kasnije ordenom Jugoslovenske krune Petog reda. Možda i veća priznanja stekla je u Nemačkoj. Koliko je Jovanka Bončić značajna u nemačkom “gradu nauke” potvrđuje i činjenica da jedna nagrada koju dodeljuje Univerzitet u Darmštatu, kao i jedna ulica u studentskom kampusu nose njeno ime. Od pre dve godine nagrada “Jovanka Bončić” dodeljuje se ženama za posebna naučna dostignuća u oblasti materijala i geonauke.

 

 

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!